Ostateczny koniec wsparcia dla Windows 10? ChromeOS Flex i refurbed śpieszą na ratunek

Ania SłomskaSkomentuj
Ostateczny koniec wsparcia dla Windows 10? ChromeOS Flex i refurbed śpieszą na ratunek

Zegarek tyka dla milionów posiadaczy starszych pecetów i laptopów, które oficjalnie nie kwalifikują się do przesiadki na Windowsa 11. Choć sprzęt nadal działa bez zarzutu, utrata wsparcia oznacza odcięcie od kluczowych łatek bezpieczeństwa. Zamiast jednak planować przymusową wizytę w sklepie z elektroniką, warto zerknąć na wspólną akcję Google i platformy refurbed, która pozwala tchnąć drugie życie w spisane na straty komputery.



Podstawowe wsparcie dla Windowsa 10 przeszło do historii w październiku 2025 roku. Co prawda Microsoft przygotował jeszcze program rozszerzonych aktualizacji zabezpieczeń (ESU), ale w materiałach towarzyszących nowej kampanii Google i refurbed przypominają o kolejnej nieprzekraczalnej granicy: 12 października 2027 roku. Po wygaśnięciu dodatkowej ochrony miliony technicznie sprawnych komputerów zostaną definitywnie odcięte od łatek bezpieczeństwa – tylko dlatego, że producent postawił twarde wymagania sprzętowe przed „jedenastką”.

Skalę zjawiska policzyli badacze z instytutu Fraunhofer Austria. Na początku 2026 roku w całej Unii Europejskiej działało około 74 mln komputerów z Windowsem 10. Oszacowano, że około 41 mln z nich to maszyny, które nadal nadają się do pracy, ale nie spełniają wymogów Windowsa 11. W samej Polsce problem dotyczy aż 3,53 mln całkowicie sprawnych urządzeń, którym po wygaśnięciu wsparcia grozi przedwczesna wymiana.



Sprawny laptop to nie elektrośmieć. Liczby robią wrażenie

Pozbywanie się kilkuletniego laptopa, który bez problemu radzi sobie z przeglądarką, filmami czy pakietem biurowym, wyłącznie z powodu braku wsparcia systemowego, to absurd zarówno dla domowego budżetu, jak i dla środowiska. Zwraca na to uwagę Paul Rudorf z instytutu Fraunhofer Austria, autor wspomnianej analizy. Z jego wyliczeń wynika, że gdyby udało się wydłużyć życie tych zagrożonych komputerów o zaledwie jeden rok, cała Unia uniknęłaby wyprodukowania 1172 ton elektrośmieci i ograniczyła emisję CO₂ o 320 tysięcy ton. W polskich realiach oznaczałoby to około 101 ton mniej elektronicznych odpadów oraz redukcję emisji dwutlenku węgla o około 27,6 tys. ton.

W tym miejscu do gry wchodzą Google oraz dobrze znana z odnawianej elektroniki platforma refurbed. Obie firmy połączyły siły, żeby pokazać użytkownikom, że koniec wsparcia dla „dziesiątki” wcale nie musi oznaczać wydatku rzędu kilku tysięcy złotych na nowy sprzęt.

„Uznanie 41 mln w pełni sprawnych urządzeń za przestarzałe z dnia na dzień wyłącznie z powodu wygaśnięcia wsparcia dla systemu operacyjnego obnaża fundamentalną wadę współczesnego modelu konsumpcji technologii. Ogranicza to użytkownikom prawo do decydowania o tym, jak długo będą korzystać z własnego sprzętu”, komentuje Kilian Kaminski, współzałożyciel refurbed, nazywając wspólną inicjatywę z Google swoistą kuracją odmładzającą dla komputerów PC i Mac.

Wtóruje mu Alexander Kuscher, dyrektor działu laptopów i tabletów w Google, podkreślając, że celem akcji jest oddanie użytkownikom kontroli nad własnym sprzętem i zwykła oszczędność pieniędzy w domowym portfelu.

Czym jest ChromeOS Flex i czy faktycznie zastąpi Ci Windowsa?

Proponowanym ratunkiem dla starszych maszyn jest ChromeOS Flex – lekki, darmowy system operacyjny od Google, stworzony właśnie z myślą o starszych pecetach i komputerach Mac. Ma on ułamek wymagań sprzętowych współczesnego Windowsa, podobno uruchamia się błyskawicznie i – co w tym kontekście najważniejsze – ma zapewniać wbudowane, automatyczne aktualizacje bezpieczeństwa także po 12 października 2027 roku.

Bądźmy jednak szczerzy: to nie jest rozwiązanie dla każdego i warto mieć tego świadomość przed formatowaniem dysku. ChromeOS Flex opiera się głównie na chmurze i przeglądarce. Jeśli na co dzień używasz specjalistycznych programów instalowanych lokalnie, które działają wyłącznie na Windowsie, albo grasz w wymagające gry spoza chmury, tradycyjnego peceta tym nie zastąpisz.

Sprawa wygląda jednak zupełnie inaczej w przypadku laptopów rodziców, dziadków, sprzętu dla ucznia czy domowego komputera do rachunków, seriali i przeglądania sieci. Jeżeli Twoja praca i rozrywka kręcą się wokół przeglądarki, streamingu wideo oraz webowych wersji pakietów takich jak Google Workspace czy Microsoft 365, przesiadka na system Google’a będzie niemal bezbolesna – a stary laptop być może zacznie działać zauważalnie żwawiej niż pod kontrolą ociężałego Windowsa.

Jak przetestować system bez kasowania swoich plików?

Największym plusem całej operacji jest to, że nie trzeba od razu stawiać wszystkiego na jedną kartę i czyścić dysku. ChromeOS Flex można na spokojnie sprawdzić w praktyce przed podjęciem ostatecznej decyzji. Są na to dwie drogi:

  • Własny pendrive za darmo – instalator systemu można bezpłatnie pobrać ze strony Google (warto wcześniej rzucić okiem na oficjalną listę kompatybilnych modeli komputerów) i wgrać na własny nośnik USB.
  • Gotowy nośnik od refurbed – jeśli ktoś nie czuje się pewnie w samodzielnym tworzeniu bootowalnego pendrive’a, może zamówić gotowy nośnik USB bezpośrednio przez polski serwis refurbed.pl. Sam system jest darmowy, a jedyny koszt to symboliczna opłata za wysyłkę wynosząca około 13 zł.

Taki pendrive wystarczy wpiąć do komputera i uruchomić ChromeOS Flex bezpośrednio z pamięci USB w trybie testowym – bez jakiejkolwiek ingerencji w obecny system i zapisane na dysku pliki. Dopiero gdy uznasz, że takie środowisko Ci odpowiada, robisz kopię zapasową najważniejszych danych, puszczasz pełną instalację i masz spokój z aktualizacjami na kolejne lata. Bez przymusowych zakupów i bez dokładania kolejnej cegiełki do góry elektrośmieci.

Źródło: refurbed

Ania SłomskaSwoją przygodę z dziennikarstwem rozpoczęła w 2015 roku. Na co dzień pisze o nowościach ze świata technologii i nauki, ale jest również autorką felietonów i recenzji. Chętnie testuje możliwości zarówno oprogramowania, jak i sprzętu – od smartfonów, przez laptopy, peryferia komputerowe i urządzenia audio, aż po małe AGD. Jej największymi pasjami są kulinaria oraz gry wideo. Sporą część wolnego czasu spędza w World of Warcraft, a także przyrządzając potrawy z przeróżnych zakątków świata.