Jak pokazują najnowsze badania, na Marsie znajdują się absolutnie ogromne jaskinie lawowe. Niektóre swoją wysokością dorównują Empire State Building w Nowym Jorku. Ba, Księżyc jest podobno domem dla jeszcze większych jaskiń tego typu – wyższych niż Burj Khalifa w Dubaju. Zdaniem naukowców tunele na obydwu ciałach można by wykorzystać jako lokalizacje do budowy pozaziemskich baz.
Gigantyczne pozaziemskie jaskinie
Jaskinie lawowe są tworzone przez lawę pod powierzchnią planety (lub innego obiektu) – wypływającą z wulkanu podczas jego erupcji. Ziemskie jaskinie lawowe są dość małe. Ich szerokość i wysokość zwykle wynoszą maksymalnie po 40 metrów. O tym, że podobne tunele mogą występować także na Marsie czy Księżycu, spekulowano już od lat 60. XX wieku, a potem udało się to udowodnić, za sprawą przeróżnych orbiterów. Teraz, w nowej pracy naukowej opublikowanej 20 lipca w czasopiśmie Earth-Science Reviews, badacze sugerują, iż nadeszła najwyższa pora, by przyjrzeć się im na poważnie. Dlaczego? Ano dlatego, że są naprawdę gigantyczne.
Jedna z ziemskich jaskiń lawowych, zlokalizowana na Hawajach. | Źródło: Wikimedia Commons/Frank Schulenburg (CC BY-SA 3.0)
Marsjańskie jaskinie lawowe potrafią być nawet 80 razy większe niż Ziemskie. Ich szerokość ma wynosić od 40 do nawet 400 metrów. Jednak tunele księżycowe to dopiero olbrzymy – są od 300 do 700 razy większe od ziemskich i charakteryzują się szerokością od 500 do 900 metrów. Zatem, w jaskini lawowej na Księżycu można by zmieścić małe miasto. W zasadzie, na Marsie również.
Świetne miejsca do założenia kolonii
Aby oszacować rozmiary marsjańskich i księżycowych jaskiń lawowych, autorzy pracy z czasopisma Earth-Science Reviews najpierw przeprowadzili skany 3D ich ziemskich odpowiedników – zarówno tych zapadniętych, jak i nienaruszonych. Następnie badacze zebrali wszystkie dostępne satelitarne zdjęcia zapadniętych jaskiń lawowych na Księżycu i Marsie. Potem, w oparciu o porównania zapadniętych i nienaruszonych tunelów ziemskich, stworzyli modele nienaruszonych tuneli z Marsa i Księżyca.
Dlaczego jaskinie lawowe na Księżycu i Marsie są tak wielkie w porównaniu do tych ziemskich? Najprawdopodobniej dlatego, że przyspieszenie grawitacyjne na Księżycu i Marsie jest dużo mniejsze niż na Ziemi. Nie bez znaczenia pozostają także różnice w aktywności wulkanicznej na każdym z ciał.
Prawdopodobny prześwit w suficie jaskini lawowej na powierzchni Księżyca. | Źródło: NASA/GSFC/Arizona State University
Omawiane tunele na Marsie i Księżycu uważane są za jedne z lepszych miejsc do założenia baz i rozpoczęcia kolonizacji. Te zapewniłyby bowiem naturalną ochronę przed promieniowaniem, ekstremalnymi zmianami temperatury na powierzchni, mikrometeorytami i surowymi warunkami pogodowymi. Poza tym, jaskinie lawowe mogą być źródłem przydatnych substancji chemicznych, takich jak woda.
Niełatwe przedsięwzięcie
Niestety, założenie baz wewnątrz jaskiń lawowych może stanowić spore wyzwanie. To dlatego, że dostęp do nich może być trudny, skały bazaltowe w ich wnętrzu mogą być ostre jak brzytwa, a teren bardzo nierówny. W tej chwili powinniśmy zapomnieć zwłaszcza o realizacji wizji rodem z literatury science-fiction – wizji, które obejmowały chociażby napełnianie jaskiń lawowych powietrzem.
„Ze względu na ich ogromne rozmiary i możliwość występowania przecieków z powodu pękania skał, uznałbym, że potencjalne wypełnienie ich powietrzem jest mało prawdopodobne.”, powiedział Ricardo Pozzobon, jeden z uczonych. „Bardziej prawdopodobne jest założenie w tych otchłaniach kolonii, w których przebywali by ludzie lub które służyłyby za magazyny sprzętu.”
Niezwykle ważne jest, aby w najbliższej przyszłości zbadać jaskinie lawowe na Marsie i Księżycu jeszcze dokładniej niż dotychczas. Niemniej, możliwości obecnych kosmicznych orbiterów są w tej kwestii ograniczone. Najlepiej byłoby dokonać ich eksploracji bezpośrednio, z pomocą łazika, ale w tej chwili żaden łazik nie jest do takiego przedsięwzięcia przygotowany. Co więcej, zanim omawiany łazik powstanie, warto z pomocą satelitów wyposażonych w georadary stworzyć szczegółowe mapy podziemnych tuneli na Czerwonej Planecie i Księżycu.
Cóż, wygląda na to, że proces poszukiwania idealnych miejsc do budowy marsjańskich i księżycowych baz będzie długi i żmudny. Nie pozostaje nam nic innego, jak życzyć jego realizatorom powodzenia.
Źródło: Earth-Science Reviews, fot. tyt. NASA/JPL/Space Science Institute