Smartfony to niezwykle przydatne gadżety. Prawdę mówiąc nie wyobrażam sobie życia bez mojego smartfonu i nie świadczy to bynajmniej o tym, że jestem od niego uzależniona. Jasne jest jednak, że naprawdę wiele osób korzysta z tego typu urządzeń w sposób dysfunkcyjny, przy czym wielu naukowców wciąż uważa koncepcję uzależnienia od smartfonów za kontrowersyjną.
Dotychczas przeprowadzono wiele badań odnoszących się do terminu uzależnienia od smartfonów. Ostatnie, autorstwa międzynarodowej grupy badaczy z Europy, dało jednak na ich tle wyjątkowo zaskakujące wyniki. Te sugerują, że tak jak uzależnienia od substancji chemicznych, uzależnienie od smartfonów przyczynia się nie tylko do zmian w funkcjonowaniu mózgu, ale i jego strukturze.
W badaniu wzięły udział osoby w wieku od 18 do 30 lat, które podzielono na dwie grupy. Pierwsza spełniała kryteria pozwalające na zdiagnozowanie u nich uzależnienia od smartfonów, a druga była grupą kontrolną, do której przydzielono osoby zdaniem uczonych nieuzależnione od wspomnianych urządzeń. Obydwie grupy zostały poddane dwóm rodzajom badań obrazowym, a dokładniej mówiąc – dwóm rodzajom rezonansu magnetycznego – fMRI (funkcjonalny rezonans magnetyczny) oraz sMRI (strukturalny rezonans magnetyczny).
Smartfony niczym alkohol i narkotyki
Analizując wyniki rezonansów, naukowcy skupili się na rozmiarze oraz stopniu aktywności poszczególnych regionów mózgu. W toku tego procesu zauważono, iż u osób uznawanych za uzależnione od smartfonów objętość istoty szarej w pewnych obszarach mózgu była mniejsza. Do takich obszarów należała lewa wyspa przednia. Jak przypominają naukowcy, ubytki w wyspie przedniej wcześniej wielokrotnie obserwowano u ludzi uzależnionych od alkoholu czy narkotyków.
Badacze zauważyli też, że u osób, które brały udział w eksperymencie, tym mniejsza była aktywność i objętość przedniego zakrętu kory obręczy, im więcej punktów te osoby zdobyły w skali oceniającej stopień uzależnienia od smartfonów. Ubytki tego regionu także obserwowano w przypadku innych uzależnień.
Autorzy omawianego badania uważają, że rezultaty ich pracy stanowią pierwszy bezpośredni dowód na związek nadużywania telefonów komórkowych z fizycznymi zmianami w mózgu. Jest tu jednak pewne… ale, i to bardzo duże ale. Przede wszystkim, w badaniu wzięło udział bardzo, bardzo mało osób. Grupa badawcza liczyła zaledwie 22 osoby, podczas gdy grupa kontrolna 26 osób. Po drugie, badanie nie zostało rozłożone w czasie. Treść publikacji sugeruje, że każdy z rodzajów rezonansu magnetycznego został wykonany w przypadku wszystkich badanych po jednym razie. Nie można tu zatem mówić o rzeczywiście udowodnionym związku przyczynowo skutkowym.
Zatem, wniosek płynący z badania jest taki, że uzależnienie od smartfonów MOŻE przyczyniać się kurczenia się mózgu i spadku aktywności poszczególnych jego regionów. Aby potwierdzić, czy tak jest na pewno, trzeba będzie kolejnych, znacznie szerzej zakrojonych badań.
Jak już wspomniałam, koncepcja uzależnienia od smartfonów wciąż jest przez wielu naukowców uznawana za kontrowersyjną, mimo że istnieje spójny związek między dysfunkcyjnym korzystaniem ze smartfonów a zdrowiem psychicznym. Nie ma bowiem jasności, czy to same smartfony powodują opisane problemy, czy też aplikacje na tych smartfonach dostępne.
Źródło: Addictive Behaviors