Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą o systemach sztucznej inteligencji. Dokument wdraża unijne przepisy i po raz pierwszy tak mocno reguluje rynek w Polsce. Nowe prawo ma uciąć problem nachalnych reklam podsyłanych przez algorytmy oraz zapewnić obywatelom ochronę przed kradzieżą tożsamości.
Powołanie nowej komisji i ochrona obywateli
Podpisanie ustawy wdraża w Polsce przepisy unijnego rozporządzenia AI Act i formalizuje nadzór nad funkcjonowaniem sztucznej inteligencji. Jak poinformował prezydent Karol Nawrocki, nowe prawo to przede wszystkim uporządkowanie kontroli nad nową technologią. Głowa państwa zaznaczyła, że choć sztuczna inteligencja jest ważnym narzędziem dla gospodarki czy administracji, administracja państwowa nie może pomijać związanych z nią ryzyk.
– Nie możemy jednak ignorować zagrożeń: kradzieży tożsamości, fałszowania wizerunku, deepfake’ów czy wykorzystywania technologii do krzywdzenia dzieci i młodzieży – wyjaśnił prezydent.
Na konieczność odpowiedniego nadzoru wskazuje również wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Według jego zapowiedzi regulacje te ograniczą między innymi praktyki polegające na ciągłym podsyłaniu internautom reklam dobieranych przez algorytmy. Aby egzekwować te przepisy, ustawa powołuje do życia Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Rząd utworzy dedykowany organ, do którego obywatele, przedsiębiorcy i instytucje będą mogli zgłaszać oficjalne skargi na nieprawidłowe działanie systemów AI. Zgodnie z harmonogramem, w październiku powoła przewodniczącego komisji. Z kolei w listopadzie 2026 roku instytucja w pełni rozpocznie działalność.
AI pod kontrolą. Piaskownice regulacyjne dla przedsiębiorstw
Ustawa określa równocześnie ramy prawne dla podmiotów komercyjnych zajmujących się rozwojem technologii. Głównym narzędziem wspierającym firmy mają być tak zwane piaskownice regulacyjne. Są to wyizolowane i kontrolowane środowiska, w których przedsiębiorstwa otrzymują możliwość testowania swoich rozwiązań pod nadzorem ekspertów, przy czasowym wyłączeniu niektórych rygorystycznych przepisów. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski przekazał, że wejście w życie ustawy stanowi podstawę prawną do uruchomienia tego mechanizmu. Prace techniczne w resorcie już trwają.
– Firmy muszą mieć łatwość w testowaniu rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w bezpiecznym otoczeniu prawnym. Piaskownice regulacyjne AI, które wprowadzamy, przyspieszą rozwój i wykorzystanie komercyjne tej technologii – argumentował wiceminister.
Zgodnie z zapisami ustawy, udział w piaskownicach regulacyjnych będzie całkowicie bezpłatny dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Zmiany wprowadzone w toku prac parlamentarnych zapewniają uczestnikom programu ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa podczas ewentualnych postępowań prowadzonych przez komisję KRiBSI. Rozwiązanie to ma umożliwić polskim startupom oraz firmom technologicznym legalne wdrażanie innowacji przy jednoczesnym zachowaniu standardów określonych w prawie.
Źródło tekstu: Ministerstwo Cyfryzacji / Zdjęcie otwierające: Magnific, gov.pl