Przez ponad dwa stulecia historycy i kryptoanalitycy bezskutecznie próbowali odczytać tajny dokument wojskowy z czasów wojen napoleońskich. Zadanie, które przerosło całe pokolenia badaczy, okazało się jednak pestką dla najnowszych modeli językowych. Inżynier z firmy SentinelOne wykorzystał sztuczną inteligencję, by w zaledwie 6 godzin złamać skomplikowany szyfr Napooleona z 1809 roku.
Jak AI złamała tajny rozkaz Napoleona?
Wprawdzie omawiany dokument nie wyszedł bezpośrednio spod pióra samego Napoleona, ale to on wydał rozkaz jego zaszyfrowania i przekazania zaufanym kurierem. Był to tajny raport wojskowy wysłany ze sztabu Eugeniusza de Beauharnais do generała Auguste’a de Marmonta, dowodzącego wojskami w Dalmacji.
W marcu 1809 roku Europa znajdowała się na skraju kolejnego wielkiego konfliktu. Austria szykowała się do ataku na Francję, której znaczne siły były uwiązane na Półwyspie Iberyjskim. Generał Marmont był w trudnym położeniu, dlatego Napoleon nakazał przekazać mu dokładne rozmieszczenie sił francuskich oraz wojsk sojuszniczych, w tym oddziałów bawarskich i polskich. Odkodowany fragment meldunku zawierał bezpośrednie zapewnienia o potędze armii i rychłym upadku przeciwnika.
Za sukcesem całego przedsięwzięcia stoi Carter Church, inżynier ds. cyberbezpieczeństwa w firmie SentinelOne. Wykorzystał on do rozszyfrowania wiadomości model GPT-6 Astra od OpenAI. Sztuczna inteligencja wykonała całą pracę od zera, nie dostając wcześniej gotowej transkrypcji. Dodatkowo cały proces zajął niespełna sześć godzin.
W pierwszym etapie model Astra podzielił dokument na mniejsze fragmenty, a potem samodzielnie przeanalizował 175 ręcznie narysowanych symboli. Następnie AI stworzyło własne skrypty programistyczne. Wszystko po to, aby przełamać trudny szyfr homofoniczny, w którym jedna litera może być zastępowana przez wiele różnych znaków.
Na koniec model przeszedł do weryfikacji historycznej i przeanalizował nazwiska dowódców, stopnie wojskowe oraz pozycje jednostek. Pozwoliło to precyzyjnie datować dokument na koniec marca 1809 roku, czyli dokładnie na dwa tygodnie przed oficjalną ofensywą wojsk austriackich.
AI rozwiąże największe zagadki ludzkości?
Sukces tego eksperymentu pokazuje, że sztuczna inteligencja zyskuje właśnie zupełnie nowe zastosowanie. Narzędzia, które kojarzyliśmy dotąd głównie z pisaniem kodu czy generowaniem tekstów, stają się niezastąpionym pomocnikiem dla historyków i archiwistów.
Skoro GPT-6 rozszyfrował tajną depeszę Napoleona w jedno popołudnie, to kwestią czasu pozostaje, aż algorytmy rozpracują kolejne manuskrypty liczące kilkaset lub nawet kilka tysięcy lat.
Źródło tekstu: Euronews, The Telegraph / Zdjęcie otwierające: Unsplash (@pbernardon)