Estonia uruchomiła narodowy program „AI Leap”. Ma on wprowadzić sztuczną inteligencję do szkół i przygotować uczniów do jej świadomego wykorzystania jeszcze przed ukończeniem edukacji. Inicjatywa, rozwijana we współpracy z firmami technologicznymi, ma zapewnić dostęp do narzędzi AI oraz nauczyć tzw. „AI literacy”, czyli praktycznych umiejętności pracy z modelami sztucznej inteligencji. Program stanowi kontynuację cyfrowej rewolucji zapoczątkowanej w latach 90. przez projekt „Tiger Leap”. To dzięki niemu estońskie szkoły zostały w pełni skomputeryzowane jako jedne z pierwszych na świecie.
„AI Leap” w szkołach – od dostępu do narzędzi po obowiązkowe kompetencje cyfrowe
Estoński program „AI Leap” zakłada stopniowe wprowadzenie sztucznej inteligencji do systemu edukacji, zaczynając od uczniów szkół średnich. W praktyce oznacza to nie tylko dostęp do narzędzi AI, ale także ich regularne wykorzystywanie podczas lekcji i nauki. Projekt ma objąć dziesiątki tysięcy uczniów oraz tysiące nauczycieli. Jego celem jest stworzenie spójnego systemu edukacji cyfrowej, w którym AI staje się standardowym elementem pracy w klasie.
W założeniach programu pojawia się pojęcie „AI literacy”, czyli umiejętności świadomego korzystania z modeli językowych, analizy ich odpowiedzi oraz rozumienia podstaw działania algorytmów. Uczniowie mają uczyć się nie tylko obsługi narzędzi, ale też oceny wiarygodności generowanych treści, tworzenia skutecznych poleceń (promptów) oraz wykorzystania AI w rozwiązywaniu zadań szkolnych. Władze Estonii zaznaczają, że program nie zastępuje tradycyjnego nauczania, lecz stanowi jego uzupełnienie. Jego celem jest przygotowanie młodych ludzi do rynku pracy, w którym umiejętności związane ze sztuczną inteligencją będą odgrywać coraz większą rolę.
Cyfrowa Estonia jako wzór godny naśladowania
Wdrożenie AI w szkołach wpisuje się w szerszy model estońskiej edukacji, który od lat opiera się na otwartości na technologie. W przeciwieństwie do wielu krajów europejskich Estonia nie wprowadziła ogólnokrajowego zakazu korzystania ze smartfonów w szkołach. Uczniowie mogą używać telefonów podczas zajęć, jeśli nauczyciel uzna to za pomocne w procesie nauczania. To podejście traktujące urządzenia mobilne jako narzędzia edukacyjne, a nie wyłącznie źródło rozproszenia.
Taka strategia idzie w parze z wysokimi wynikami estońskich uczniów w badaniach międzynarodowych PISA. Kraj ten od lat plasuje się w europejskiej czołówce w matematyce, naukach ścisłych i czytaniu. Władze oraz eksperci podkreślają, że kluczem do sukcesu nie jest ograniczanie technologii, ale nauka jej mądrego wykorzystania.
W porównaniu z Estonią w Polsce debata o roli sztucznej inteligencji w edukacji wciąż koncentruje się głównie na zasadach jej używania, a nie na pełnej integracji z programem nauczania. Estoński model może więc stać się ważnym punktem odniesienia i testem tego, jak szybko systemy szkolne będą w stanie przejść od ostrożnego podejścia do aktywnego wykorzystania AI w nauce.
Źródło: AI Leap, The Guardian / Zdjęcie otwierające: Unsplash (@thomascpark)