Wyłudzenia danych oraz cyberataki na konta osobiste od lat stanowią poważne wyzwanie dla sektora finansowego. Dotychczasowa praktyka wielu instytucji polegała jednak na automatycznym odrzucaniu zgłoszeń od poszkodowanych konsumentów. UOKiK ponownie postanowił zainterweniować w sprawie nieautoryzowanych transakcji bankowych, wydając wiążące decyzje wobec kolejnych czterech podmiotów operujących na polskim rynku.
Wyrok TSUE i stanowisko UOKiK. Bank nie może być sędzią we własnej sprawie
Decyzja Prezesa UOKiK dotyczy ING Banku Śląskiego, Banku Ochrony Środowiska, Nest Banku oraz Plus Banku. Wcześniej podobne rozstrzygnięcia objęły m.in. mBank, Alior Bank, BNP Paribas czy Bank Millennium. Kontrola wykazała, że instytucje te nagminnie odmawiały zwrotu skradzionych środków, argumentując decyzję prawidłowym uwierzytelnieniem przelewu, np. poprzez wpisanie kodu PIN lub zatwierdzenie operacji w aplikacji mobilnej. Banki bezpodstawnie przerzucały też ciężar dowodu na poszkodowanych klientów.
Stanowisko polskiego regulatora poparł przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z unijnym orzecznictwem oraz obowiązującą zasadą D+1, dostawca usług płatniczych musi zwrócić skradzioną kwotę najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu incydentu. Wyjątkiem są jedynie sytuacje, w których instytucja dysponuje udokumentowanym podejrzeniem, że to sam klient próbuje dokonać oszustwa. To wymaga oczywiście natychmiastowego zawiadomienia organów ścigania.
Zasłanianie się domniemanym niedbalstwem konsumenta przed zwróceniem pieniędzy stanowi złamanie prawa. Jeśli instytucja uważa, że użytkownik dopuścił się rażącego zaniedbania, musi najpierw oddać środki, a swoich racji dochodzić na drodze sądowej.
Powtórna weryfikacja wniosków i zwrot pieniędzy za nieautoryzowane transakcje bankowe
Wydane decyzje obligują ING Bank Śląski, BOŚ Bank, Nest Bank oraz Plus Bank do natychmiastowej zmiany wewnętrznych procedur. Prawidłowe uwierzytelnienie operacji nie może stanowić wyłącznej przesłanki do uznania, że klient świadomie autoryzował przelew.
W ramach zobowiązań naprawczych nałożonych przez UOKiK instytucje te powtórnie przeanalizują odmowne odpowiedzi na reklamacje złożone od 16 listopada 2022 roku i wypłacą należne środki obecnym klientom najpóźniej do 31 grudnia 2027 roku.
Z kolei osoby, które zamknęły już swoje rachunki, a w tym samym okresie otrzymały odpowiedź odmowną, zostaną osobno poinformowane o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Źródło tekstu: UOKiK / Zdjęcie otwierające: unsplash.com (@jakubzerdzicki)