Fałszywa dopłata do paczki, zaległy rachunek i niezwykle korzystna oferta pracy mają wspólny cel: sprowokować odbiorcę do działania. Oszuści liczą, że klikniemy odnośnik, zadzwonimy pod wskazany numer albo odpiszemy bez zastanowienia – chociażby „STOP”. A najlepszą reakcją jest… brak reakcji.
Telefon ma narzędzia, które pozwalają ograniczyć podobne wiadomości bez codziennego kasowania ich ręcznie. Trzeba uruchomić filtrowanie, blokować nadawców i zgłaszać próby oszustwa. Poniższe kroki dotyczą przede wszystkim SMS-ów, MMS-ów oraz wiadomości RCS.
Nie odpowiadaj nawet krótkim słowem STOP
Polecenie „odpisz STOP, aby zrezygnować” działa w korespondencji od prawdziwej firmy, której świadomie udzieliliśmy zgody marketingowej. Nie należy go jednak wysyłać do przypadkowego numeru ani nadawcy podszywającego się pod bank, kuriera lub urząd. Odpowiedź potwierdza, że numer jest aktywny, co może zwiększyć liczbę wiadomości albo podnieść jego wartość na listach sprzedawanych innym oszustom.
Nie klikaj również odnośnika, nie pobieraj załącznika i nie dzwoń pod numer umieszczony w wiadomości. Jeżeli SMS może być prawdziwy, samodzielnie otwórz oficjalną aplikację firmy lub jej stronę w przeglądarce. Numer infolinii znajdź na oficjalnej stronie albo na umowie – nigdy w podejrzanej wiadomości.
Blokowanie spamu na telefonie z Androidem
W aplikacji Wiadomości Google przytrzymaj podejrzaną rozmowę, wybierz ikonę blokowania, zaznacz „Zgłoś spam” i zatwierdź. Możesz też otworzyć rozmowę, dotknąć menu z trzema kropkami, przejść do „Szczegółów” i wybrać „Zablokuj i zgłoś spam”. Konwersacja trafi do folderu „Spam i zablokowane”, a nadawca nie dowie się o zgłoszeniu.
Sprawdź także filtr automatyczny. Dotknij zdjęcia profilowego w Wiadomościach Google, a następnie wybierz „Ustawienia Wiadomości”, „Ochrona i bezpieczeństwo” oraz „Ochrona przed spamem”. Włącz tę funkcję, jeżeli jest dostępna i nie była włączona. Google wykorzystuje algorytmy działające na urządzeniu, a podejrzane adresy internetowe może weryfikować na swoich serwerach.
Nazwy pozycji mogą się różnić w telefonach poszczególnych producentów. Zasada pozostaje podobna: otwórz szczegóły rozmowy, zablokuj numer i zgłoś niechcianą korespondencję. Sama blokada zatrzyma tylko jeden numer, podczas gdy zgłoszenia pomagają rozpoznawać i blokować całe kampanie cyberprzestępców.
iPhone oddzieli nieznanych nadawców od reszty
Na iPhonie otwórz wiadomość, dotknij nazwy lub numeru nadawcy u góry ekranu, przewiń kartę kontaktu i wybierz „Zablokuj osobę”. Jeżeli pojawia się opcja zgłoszenia niechcianej wiadomości, użyj jej przed usunięciem wątku. Blokada obejmie wiadomości i połączenia z danego numeru.
W iOS 26 filtr spamu jest domyślnie aktywny. Aby go skontrolować, otwórz „Ustawienia”, „Aplikacje”, „Wiadomości” i sekcję „Filtry” i sprawdź opcje dotyczące spamu oraz nieznanych nadawców. Obce wiadomości zostaną oddzielone od głównej listy, często bez powiadomienia.
Warto zaglądać okresowo do folderów „Nieznani nadawcy” i „Spam”. Może tam trafić kod autoryzacyjny, wiadomość od kuriera, przychodni albo osoby, której numeru jeszcze nie zapisano.
Podejrzany SMS wyślij do CERT Polska
W Polsce podejrzane wiadomości można bezpłatnie przekazywać do CERT Polska pod numer 8080. Na Androidzie przytrzymaj treść SMS-a, wybierz „Przekaż” i wpisz 8080 jako odbiorcę. Na iPhonie przytrzymaj dymek, wybierz „Więcej”, zaznacz wiadomość, dotknij strzałki przekazywania i wpisz 8080. Nie otwieraj zawartego w niej adresu. Zgłoszenia pomagają rozpoznawać kampanie i tworzyć wzorce blokujące podobne wiadomości u operatorów. Podejrzaną stronę lub inny incydent można też przesłać przez formularz incydent.cert.pl.
Po kliknięciu działaj szybko i spokojnie
Samo otwarcie linku z wiadomości zwykle nie oznacza infekcji. Jeżeli jednak podałeś hasło do jakiejś usługi, natychmiast zmień je z zaufanego urządzenia, wyloguj pozostałe sesje i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Zastąp również takie samo hasło używane w innych usługach nowym, unikatowym dla każdej usługi.
Po przekazaniu danych karty lub zatwierdzeniu płatności skontaktuj się z bankiem przez oficjalną aplikację albo numer z jego strony. Zastrzeż kartę, opisz zdarzenie i wykonaj zalecenia konsultanta; utratę pieniędzy zgłoś policji. Filtry ograniczą liczbę docierających do nas prób, ale najskuteczniejsza pozostaje zasada: nie odpowiadaj, nie klikaj i weryfikuj nadawcę niezależnym kanałem.
Źródło: Opracowanie własne
Zdjęcie otwierające: @freestocks na Unsplash (edytowane)