Można powiedzieć, że wszelkiego rodzaju ciemne tryby, zwane też trybami nocnymi, są obecnie „na topie”. Gdy tylko w jakimś programie, aplikacji czy na stronie internetowej taki motyw się pojawi, cały Internet wydaje się z tego faktu niesamowicie cieszyć. I nic dziwnego. Panuje bowiem powszechne przekonanie, iż tryby te są dla nas po prostu dobre – szczególnie z perspektywy rytmu dobowego człowieka. Okazuje się jednak, że to przekonanie może być błędne. Dlatego, tak jak wszystko co swego czasu było „na topie”, ciemne tryby mogą z czasem odejść w niepamięć.
To że ciemne tryby, oferujące żółte lub sepijne filtry ekranowe mające niwelować wpływ niebieskiego światła na nasz wzrok, są nam pomocne, w wątpliwość podają najnowsze badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Manchesterze. Sugerują one, iż to światło zimniejsze, o niższej jasności, może w rzeczywistości lepiej wpływać na nasz rytm dobowy, gdy mamy z nim do czynienia wieczorem i nocą, niż światło żółte.
Ciemne motywy w aplikacjach mogą w rzeczywistości zakłócać nasz rytm dobowy, ponieważ sprawiają, że światło emitowane przez ekrany smartfonów czy komputerów bardziej przypomina światło dzienne, słoneczne niż światło nocne – księżyca i gwiazd.
„Przeczymy popularnemu poglądowi, że niebieskie światło ma najsilniejszy wpływ na zegar dobowy. W rzeczywistości niebieskie światło, powiązane ze zmierzchem, wywołuje mniejsze efekty niż białe lub żółte światło o takiej samej jasności.”, powiedział jeden z badaczy, doktor Tim Brown.
Uczeni z Uniwersytetu w Manchesterze przeprowadzili swoje badania z udziałem myszy. W ich ramach wykorzystano specjalne lampy, które pozwalały na zmianę koloru światła bez zmiany jego jasności. Eksperymenty pokazały, iż niebieskie światło mniej wpływa na rytm dobowy myszy niż równie jasne światło żółte.
Ale jak tak w zasadzie u myszy czy u ludzi cykl dobowy działa? Otóż, w naszych oczach, oprócz pręcików i czopków, które pozwalają nam widzieć, znajdują się specyficzne światłoczułe komórki, które są kluczowe dla funkcjonowania tego cyklu. Gdy do tych komórek dociera światło, te wytwarzają cząsteczkę zwaną melanopsyną. W skrócie mówi ona niektórym częściom naszego mózgu, że nie mogą zasnąć.
Melanopsyna jest wrażliwsza na światło o krótszych falach, takie jak światło niebieskie. Naukowcy twierdzą, iż właśnie dlatego wcześniej błędnie sugerowano, iż niebieskie światło negatywnie wpływa na rytm dobowy. Niemniej, za to jak postrzegamy kolory odpowiadają czopki, a nowe badania pokazują, że dostarczane przez nie sygnały dotyczące światła o niebieskiej barwie redukują wpływ tego światła na zegar dobowy.
„Istnieje duże zainteresowanie zmienianiem wpływu światła na zegar [dobowy] poprzez regulowanie jasności sygnałów wykrywanych przez melanopsynę, ale obecnie podchodzi się do tego, zmieniając stosunek światła o długiej fali do światła o krótkiej fali. Zapewnia to niewielką różnicę w jasności i jednocześnie zauważalne zmiany w kolorze.”, powiedział Brown. „Jednak to podejście nie jest naszym zdaniem najlepsze, skoro te zmiany w kolorze mogą zniwelować jakiekolwiek korzyści wynikające ze zmniejszenia jasności sygnałów wykrywanych przez melanopsynę.”, dodał. „Nasze ustalenia sugerują, że ekspozycja na bardziej przyciemnione, zimniejsze światło wieczorem i jaśniejsze, cieplejsze światło za dania może być bardziej korzystne.”
Oczywiście, skoro badania przeprowadzono na myszach, należy podejść do nich z odpowiednim dystansem. Sami naukowcy wierzą, że istnieją dowody na to, iż odkryty przez nich efekt ma miejsce także u ludzi, ale póki nie powtórzą oni swojego badania z udziałem ludzi, nie możemy mieć pewności, że postrzegany kolor światła ma znaczący wpływ na nasz zegar dobowy. Zatem, może jeszcze nie musicie rezygnować z ciemnych trybów i okularów filtrujących niebieskie światło.
Źródło: Uniwersytet w Manchesterze