Na niebie wybuchła supernowa. Oto jak ją zobaczyć

Anna BorzęckaSkomentuj
Na niebie wybuchła supernowa. Oto jak ją zobaczyć
Miliony lat temu, zanim na Ziemi powstało połączenie między Ameryką Północną i Południową, pewna gwiazda oddalona o 21 milionów lat świetlnych stąd spektakularnie zakończyła swój żywot, wybuchając jako supernowa. Teraz światło tej eksplozji w końcu dotarło do Ziemi. 19 maja odkrył ją z pomocą swojego teleskopu astronom amator Koichi Itagaki, o czym poinformował on całą społeczność astronomiczną.



Supernowa otrzymała już swoją oficjalną nazwę – SN2023ixf. Podziwiają ją obecnie teleskopy z całego świata. I Ty możesz ją zobaczyć.

Niezwykłe zjawisko

SN2023ixf jest najbliższą Ziemi supernową swego rodzaju, którą można obserwować od ostatnich 5 lat i drugą najbliższą od dekady. Stanowi więc ona doskonałą okazję do obserwowania śmierci gwiazdy. Chociaż nie można jej dostrzec na niebie gołym okiem, powinna pozwolić ją zobaczyć większość hobbystycznych teleskopów. Z resztą, w sieci można trafić na niejedną transmisję na żywo z obserwacji supernowej.



Niestety, supernowa z czasem zniknie z nieba, więc warto omawianą okazję wykorzystać. Już patrzą jednak na nią zarówno astronomowie z prawdziwego zdarzenia, jak i amatorzy, w różnych zakresach promieniowania elektromagnetycznego.

supernova messier 101
supernova messier 101

„Te fotony, które opuściły eksplodującą gwiazdę 20 milionów lat temu właśnie dotarły na nasz brzeg po długiej, długiej podróży przez kosmos.”, powiedział Grant Tremblay, astrofizyk z Harvard and Smithsonian Institute Center for Astrophysics. „Z naszej perspektywy gwiazda umiera dopiero teraz, ale tak naprawdę umarła ona 20 milionów lat temu.”

Chociaż Koichi Itagaki nie jest zawodowym astronomem, wcześniej odkrył wiele supernowych i był współautorem wielu prac naukowych poświęconych tym obiektom. SN2023ixf to kolejna supernowa w jego kolekcji.

Naukowcy wiedzą już że SN2023ixf jest supernową typu II, czyli supernową, którą powstała, gdy gwiazda wyczerpała swoje paliwo i zapadła się pod własnym ciężarem. Jej dalsze obserwacje pozwolą poszerzyć wiedzę na temat supernowych i dowiedzieć się czegoś więcej na temat gwiazdy, z której ta powstała.

SN2023ixf – jak zobaczyć?

Supernowa SN2023ixf eksplodowała w galaktyce M101, znanej też jako galaktyka Wiatraczek. Jest ona zlokalizowana na niebie w pobliżu gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. To jasna galaktyka spiralna często obserwowana przez astronomów.

„M101 jest obserwowana przez ludzi każdej nocy, na całym świecie – zarówno hobbystów, jak i pracowników wielkich obserwatoriów takich jak Sloan Digital Sky Survey. Kwestią czasu było zatem dostrzeżenie tej supernowej.”, powiedział Tremblay.

Do zaobserwowania supernowej powinien wystarczyć 4,5-calowy teleskop. Ta będzie widoczna w nim jako jasny punkt. Aby ją znaleźć, wpierw odnajdź gwiazdę Mizar wchodzącą w skład asteryzmu Wielkiego Wozu. Supernowa tworzy z nią i ostatnią gwiazdą dyszla Wielkiego Wozu trójkąt równoramienny (o ramionach nieco krótszych od podstawy”, a jego wierzchołek znajduje się powyżej dyszla.

Jeżeli nie dysponujesz amatorskim teleskopem, możesz przenieść się na platformę YouTube, gdzie wielu astronomów opublikowało zapisy swoich obserwacji. Poniższej zamieściliśmy jeden z nich.

Źródło: NASA / fot. tyt. Canva Pron

Anna BorzęckaSwoją przygodę z dziennikarstwem rozpoczęła w 2015 roku. Na co dzień pisze o nowościach ze świata technologii i nauki, ale jest również autorką felietonów i recenzji. Chętnie testuje możliwości zarówno oprogramowania, jak i sprzętu – od smartfonów, przez laptopy, peryferia komputerowe i urządzenia audio, aż po małe AGD. Jej największymi pasjami są kulinaria oraz gry wideo. Sporą część wolnego czasu spędza w World of Warcraft, a także przyrządzając potrawy z przeróżnych zakątków świata.