Czym jest Mastodon?
Mastodon to darmowy i zdecentralizowany serwis społecznościowy lub precyzyjniej rzecz biorąc: sieć społecznościowa. Działa od strony użytkownika w sposób niemal bliźniaczy do Twittera. Projekt non-profit rozwijany jest na zasadach open source. Na Mastodonie możesz publikować posty, obserwować wybrane profile i przeglądać publikowane treści w porządku chronologicznym. Treści nie są podsyłane na podstawie algorytmów, a wyświetlane po prostu chronologicznie, co ma wykluczać wszelkiego rodzaju manipulacje i podsuwanie internautom pod nos „jedynych słusznych treści”.
Mastodon nie jest nowy, bowiem projekt niemieckiego programisty Eugena Rochko wystartował jeszcze w 2016 roku. Dopiero jednak w 2021 roku zarejestrowano to jako niemiecką firmę non-profit (gGmbH). Dzięki takiej podmiotowości prawnej, firmy nie można wykupić.
Platformy mediów społecznościowych, takie jak Twitter, są scentralizowane, co oznacza, że należą do jednej firmy i są przez nią obsługiwane. To firma tworzy funkcje, moderuje treści, poprawia algorytmy i zajmuje się wszystkimi innymi zadaniami związanymi z prowadzeniem sieci społecznościowej. Na Mastodon wszystko wygląda inaczej. Tak, istnieje Mastodon gGmbH, ale sama platforma nie jest centralizowana w niej obrębie, bowiem działa dzięki tysiącom serwerów (instancji), zarządzanych przez ich właścicieli.
Podstawą Mastodona są społeczności tematyczne, skupiające się na niezależnych, na ogół tematycznych serwerach – każda z nich to coś jakby osobna mini sieć społecznościowa lub… nowoczesne forum. Na każdym z serwerów mogą obowiązywać nieco odmienne reguły, na przykład co do długości publikowanych postów, ale rejestrując się na jednym serwerze nic nie stoi na przeszkodzie, aby uzyskać dostęp do innych. Niektóre serwery są zamknięte i akcesja wymaga akceptacji, inne otwarte i dołączyć może do nich każdy. Na każdym z nich należy zarejestrować się osobno, podając nazwę użytkownika, hasło i adres e-mail.
Platforma Mastodon jest wolna od reklam.
Jak założyć konto na Mastodon?
Tak jak wspomniałem, na początku należy założyć konto na którymś z serwerów. Lista serwerów Mastodon znajduje się na przykład na witrynie mastodonservers.net lub na oficjalnym serwisie joinmastodon.org. Rejestracji można dokonać z poziomu przeglądarki internetowej lub sięgnąć po jedną z aplikacji, dostępnych na urządzenia mobilne z systemami iOS i Android:
Najstarszy polski serwer to 101010.pl. Konto na nim założysz tutaj, po uprzednim zaakceptowaniu garści zasad. Wystarczy podać podstawowe dane – widoczną nazwę, nazwę użytkownika, adres e-mail i hasło. Podobnie konto zakłada się na dowolnym innym serwerze.
Rejestracja na serwerach Mastodon jest szybka i bezproblemowa. | Źródło: mat. własny – zrzut ekranu
Pomiędzy serwerami konta można przekierowywać lub migrować.
Migracja konta na Mastodon od przekierowania różni się tym, że przy migracji konta osoby obserwujące Twoje konto automatycznie zaobserwują nowe. Ręcznie należy natomiast przenieść listy blokowanych, obserwowanych, zakładki i inne.
Co można robić na Mastodon?
Po założeniu konta można pisać posty oraz udostępniać dalej treści publikowane przez innych. Tweety z Twittera zastąpiono tu „tootsami”. Do swoich postów można dołączać odnośniki, pliki graficzne, pliki wideo i pliki audio. W publikacjach da się tworzyć ankiety i oznaczać spoilery – to spory atut. Przed opublikowaniem posta określa się jego prywatność, czyli to, kto może widzieć dany post.
Interesujące Cię treści wyszukasz wedle hashtagów.
Zdaniem niektórych interfejs Mastodon wygląda bardzo podobnie do interfejsu Twittera. | Źródło: mat. własny – zrzut ekranu
Nazwa na Mastodonie widnieje jako @nazwa_uzytkownika@adres_instancji. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby oznaczyć kogoś z innej instancji (innego serwera) w swoim poście. Oznaczając kogoś z tego samego serwera wystarczy pierwszy człon.
Pamiętaj: każdy serwer jest moderowany przez jego moderację. Nie ma tu administracji globalnej, a więc na każdym z serwerów Mastodon obowiązują inne reguły. Tylko od Ciebie zależy, z którą społecznością zostaniesz na dłużej.
Źródło: mat. własny